Lijfrentepolis

Een lijfrentepolis, ook wel een verzekerde lijfrente genoemd, is een levensverzekering waarbij je een kapitaal opbouwt. Dit kapitaal wordt op pensioendatum omgezet naar levenslange periodieke uitkeringen. Omdat het een verzekering is, kun je een lijfrentepolis alleen afsluiten bij een levensverzekeraar.

2 Varianten

Er bestaan 2 varianten van een lijfrentepolis:

  • Beleggingspolis; in deze polis loop je zelf het beleggingsrisico over je opgebouwde beleggingspot. Het beleggingsrisico is het risico op hoge of tegenvallende beleggingsresultaten op de pensioendatum.
  • Polis met gegarandeerd rendement; deze polis heeft een gegarandeerd rendement, zodat je vooraf weet welk bedrag je op pensioendatum hebt opgebouwd. Het risico op hoge of tegenvallende beleggingsresultaten, is voor de verzekeraar.

Lijfrentepolissen met een combinatie van beide varianten zijn ook mogelijk.

Overlijden voor pensioendatum

Je spreekt met de verzekeraar af wat er met je polis gebeurt als je vóór de pensioendatum komt te overlijden. Je spreekt bijvoorbeeld af dat 110% van je opgebouwde beleggingspot of een gegarandeerde kapitaal, bij jouw overlijden naar je partner gaat. Je partner moet met dit kapitaal weer periodieke uitkeringen aankopen. Je betaalt dan gedurende de looptijd een extra risicopremie, zodat bij overlijden voor je pensioendatum het afgesproken kapitaal uitgekeerd kan worden. Mede hierdoor is een lijfrentepolis een relatief complex en duur product. Lijfrentepolissen worden  tegenwoordig nauwelijks meer afgesloten.

Woekerpolissen

In het verleden zijn er lijfrentepolissen verkocht, die als ‘woekerpolis’ aangemerkt kunnen worden. Onder de huidige wetgeving is dit niet meer mogelijk. Een woekerpolis voldoet hieraan:

  • Onduidelijke kostenstructuur; de verzekeraar brengt kosten in rekening voor een lijfrentepolis. Denk hierbij aan provisie (om de adviseur van de klant te betalen), kosten om de beleggingen uit te voeren en risicopremie om het risico bij vroegtijdig overlijden af te dekken. Tegenwoordig zijn verzekeraars en adviseurs verplicht om al hun kosten duidelijk, vooraf aan de klant te laten zien. Vroeger was dit geen verplichting en werden de kosten van een lijfrentepolis niet besproken. Veel mensen met een woekerpolis geven aan dat, als de kosten destijds duidelijk met hen besproken waren, zij deze kosten te hoog hadden gevonden en de polis niet afgesloten hadden.
  • Hefboom- en inteereffect; Dit effect ontstond toen de beleggingsresultaten, vlak na het millenium, tegen gingen vallen. In de polis wordt afgesproken dat de partner een gegarandeerd kapitaal ontvangt bij overlijden van de verzekerde voor pensioendatum. Over het verschil tussen de waarde van de beleggingspot en het gegarandeerde kapitaal bij overlijden, sluit de verzekeraar een overlijdensrisicoverzekering af. Hiervoor betaal je risicopremie. De risicopremie wordt jaarlijks uit je beleggingspot gehaald. Dit systeem werkt goed zolang je periodiek premie blijft inleggen en de beleggingen blijven stijgen. Door tegenvallende beleggingsresultaten werd, vlak na het millenium, de opgebouwde beleggingspot echter lager in plaats van hoger. Hierdoor werd het verschil tussen de opgebouwde beleggingspot en het gegarandeerde kapitaal bij overlijden hoger en werd er meer risicopremie betaald vanuit de beleggingspot. Hierdoor zat het jaar erop nog minder in de beleggingspot, moest er een nog groter verschil verzekerd worden en werd er weer meer risicopremie onttrokken uit de beleggingspot. Net als bij een hefboom, werd dit verschil jaar op jaar groter. Dit effect speelt met name bij premievrije polissen, waarbij de klant geen geld meer inlegt op de polis. Deze beleggingspotten teerden hard in door de steeds hoger wordende risicopremies.

Banksparen

Mede onder druk van de ‘woekerpolisaffaire’, werd op 1 januari 2008 de wet Banksparen van kracht. Deze wet biedt mensen de kans om relatief eenvoudig en fiscaal gunstig zelf te sparen of beleggen voor hun pensioen. Banksparen doe je bij een bank of een beleggingsinstelling. Je spaart of belegt hierbij zelf een bedrag op een geblokkeerde rekening. Op je pensioendatum koop je met de waarde van dit pensioenpotje, periodieke uitkeringen aan. Banksparen is relatief simpel en er zijn, naast je eigen stortingen, nauwelijks kosten aan verbonden.

2 varianten

Je kunt op 2 manieren banksparen:

  • Sparen; Ook wel spaarlijfrente genoemd. Je stort geld op een geblokkeerde rekening bij de bank. Bovenop je gespaarde bedrag, ontvang je jaarlijks rente van de bank. Veel banken bieden ook de mogelijkheid om je stortingen in deposito’s onder te brengen. Hierbij ontvang je vaak een iets hoger rentepercentage. De zekerheid dat je ingelegde geld nooit lager kan worden, vinden veel mensen een prettig idee. Echter met de huidige lage rentes, is het met name voor jongere mensen niet altijd verstandig om te gaan sparen. Het 8e wereldwonder, het rente-op-rente effect is met de huidige spaarrentes namelijk erg laag. De huidige rentestand in combinatie met het hogere inflatiecijfer, zorgen ervoor dat je zelfs ‘verlies’ kunt maken op je ingelegde geld.
  • Beleggen; ook wel beleggingslijfrente genoemd. Je stort geld op een geblokkeerde rekening bij een bank of beleggingsinstelling. Met dit geld koop je zelf beleggingen aan. Hier zijn veel variaties in mogelijk, van individuele aandelen en obligaties tot LifeCycle fondsen afgestemd op je pensioenleeftijd. Ten alle tijden loop je zelf het beleggingsrisico; het risico dat op pensioendatum de beleggingen hoog zijn of juist tegenvallen.

Meer uitleg over de keuze tussen sparen en beleggen, lees je hier.

Overlijden voor pensioendatum

Kom je onverhoopt voor je pensioendatum te overlijden? Dan valt je pensioenpotje, net als een gewone bankrekening, in je nalatenschap. Dus je erfgenamen hebben recht op de opgebouwde waarde. Je erfgenamen zijn verplicht om met dit pensioenpotje, periodieke uitkeringen aan te kopen.

Overlijdensrisicoverzekering

Als je net gestart bent met banksparen, is de waarde van je pensioenpotje nog niet zo hoog. Is je partner (deels)  afhankelijk van jouw inkomen? Controleer dan goed of er iets geregeld is voor je partner. Bijvoorbeeld in de pensioenregeling van je werkgever of de overlijdensrisicoverzekering gekoppeld aan de hypotheek. Als er verder niks geregeld is voor je partner, kan het verstandig zijn om tot aan je pensioendatum een losse overlijdensrisicoverzekering af te sluiten. Doordat mensen steeds ouder worden, zijn de premies van losse overlijdens risicoverzekeringen de laatste jaren hard gedaald.